Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Warto zobaczyć Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Grzmucina w Parku Etnograficznym

Tokarnia - Wiatrak z Grzmucina w Parku Etnograficznym

Wiatrak z GrzmucinaZnajdujący się w sektorze wyżynnym Parku Etnograficznego w Tokarni wiatrak powstał w 1921 roku w Grzmucinie - miejscowości położonej między Radomiem a Skaryszewem. Wybudowano go na zamówienie młynarza Józefa Jaszewskiego w miejscu starszego, zniszczonego wiatraka typu koźlak. Pracował do 1950 roku. Dziś jest jednym z lepiej zachowanych obiektów w skansenie, a zarazem jedynym zachowanym wiatrakiem rolkowym w obszarze działania Muzeum Wsi Kieleckiej.

Budynek posiada trzy kondygnacje. Najniższa jest wyposażona w odsiewacze do mąki. Na drugiej zainstalowano dwa systemy kamieni młyńskich, tzw. "francuskich" (to z powodu zawartych w zaprawie okruchów kwarcu, a importowanych z Francji). Koła służyły do otrzymywania mąki. Obok nich znajduje się ręczna winda do podawania worków z ziarnem. Trzecia kondygnacja mieści mechanizm napędowy młyna - cztery śmigi, wał skrzydłowy z kołem palecznym i hamulcem oraz wał sztorcowy biegnący przez wszystkie kondygnacje. Zęby w kołach napędowych wykonano z drewna bukowego. Jest tu także młynek wialny do czyszczenia ziarna przed przemiałem. Z zewnątrz cały budynek jest oszalowany pionowo ułożonymi deskami sosnowymi. Całość wieńczy dwuspadowy dach kryty gontem, z dekoracyjnie deskowanym szczytem od strony tyłu. Na froncie widoczne są cztery śmigi z częściowo ułożonym napiórem, czyli deskowaniem, które dokładano lub zdejmowano w zależności od siły wiatru. W tym celu należało zatrzymać mechanizm, do czego używano wspomnianego już hamulca.
 
Całość jest posadowiona na niewysokim, centralnie umieszczonym palu i sześciu stalowych wózkach z rolkami, które poruszają się na stalowej szynie ułożonej w okrąg. Do obracania wiatraka używano ręcznego kołowrotu z liną, zwanego "babą", który mocowano na znajdujących się wokół budynku niskich palach. Lina nawijając się na kołowrót powodowała obracanie się całej konstrukcji.
 
Niewiele dziś wiadomo o autorze tej ciekawej konstrukcji, czyli wiatraczniku. Tylko tyle, że nazywał się Paluszkiewicz i wzniósł w okolicy Grzmucina także dwa inne, podobne młyny wietrzne. Stojący w Tokarni efekt prac Paluszkiewicza to wiatrak rolkowy (paltrak). Określenie "rolkowy" odnosi się do systemu umożliwiającego odwracanie całej bryły budynku. To jeden z trzech typów mechanizmów służących do odwracania takich konstrukcji względem wiatru. Pozostałe to "koźlak", w którym obracano cały budynek osadzony na jednym, centralnym słupie oraz "holender" (wiatrak holenderski), który posiadał stały i nieruchomy korpus oraz ruchomą część górną - głowicę ze śmigami.
 
We wnętrzu wiatraka z Grzmucina prezentowane są wystawy poświęcone produkcji mąki ze zbóż. To m.in. kolekcja pt. "Miele się pszeniczka... Wiatraki i młynarstwo wietrzne na Kielecczyźnie".
 
Opracowano na podstawie:
Materiały informacyjne Muzeum Wsi Kieleckiej
Mazowiecki System Informacji Bibliotecznej
dawnekieleckie.pl

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Warto zobaczyć Zabytki Tokarnia - Wiatrak z Grzmucina w Parku Etnograficznym