Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Warto zobaczyć Kościoły Kielce - kościół i klasztor św. Karola Boromeusza na Karczówce

Kielce - kościół i klasztor św. Karola Boromeusza na Karczówce

Kościół na KarczówceKiedy w latach 1620 - 1622 polskie ziemie pustoszyła zaraza cholery biskup Marcin Szyszkowski nakazał w Kielcach modlitwy i nabożeństwa. Sam leżał krzyżem w kolegiacie i prosił Boga o ratunek dla Kielc. Złożył ślub, że jeśli epidemia ominie miasto ufunduje na wzgórzu Karczówka kościół. Modlitwy przyniosły skutek i wypełniając śluby biskup wzniósł kościół, w miejscu drewnianej górniczej kapliczki.

 

Kościół erygowany został 2 maja 1624 roku, a jego budowa zakończyła się w roku 1628. 4 listopada 1628 roku z kieleckiej kolegiaty uroczyście przeniesiono do kościoła na Karczówce relikwie patrona świątyni, św. Karola Boromeusza (patrona zagrożonych zarazą). Parafię na Karczówce przez 3 lata prowadzili wikariusze z kolegiaty. 2 sierpnia 1631 roku kościół i klasztor objęli Bernardyni. Zakonnicy urzędowali na wzgórzu w spokoju zaledwie do 1655 roku, kiedy to klasztor – 20 września – został zdobyty przez wojska szwedzkie. Kościół i klasztor zostały przez Szwedów ograbione i częściowo spalone. Na początku XVIII wieku, przy okazji remontu po potopie, klasztor został przebudowany. Od strony wschodniej dobudowano zabudowania gospodarcze, ogrodzone murem z basztami i znajdującą się pośrodku bramą. 13 lipca 1787 roku we mszy świętej w kościele na Karczówce uczestniczył ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski. W 1844 roku w Kielcach i okolicach do powstania narodowego nawoływał ks. Piotr Ściegienny, który schwytany został przy próbie schronienia się w klasztorze na Karczówce. Po stłumieniu powstania władze carskie 28 listopada 1864 roku nałożyła na zakon kasatę – była to kara za czynny udział zakonników w Powstaniu Styczniowym. Powstańcy mieli na Karczówce punkt zborny przed uderzeniem na garnizon rosyjski stacjonujący w Kielcach. Zakonników przeniesiono do klasztoru w Paradyżu, a w klasztorze pozostał tylko jeden zakonnik – o. Kolumbin Tomaszewski, który przez 50 lat samotnie opiekował się kościołem i klasztorem. Zmarł on 16 lutego 1914 roku, a pochowano go na cmentarzu Nowym w Kielcach.

W latach 1899 -1907 w wieży dzwonnej urządzono kaplicę św. Barbary oraz dobudowano kaplicę św. Antoniego. W1908 roku rząd carski przekazał Karczówkę Kieleckiemu Towarzystwu Dobroczynności, które zorganizowało tu ochronkę i szkołę elementarną. W 1918 roku Towarzystwo Dobroczynności przekazało klasztor Siostrom Służebnicom Najświętszego Serca Jezusowego, które prowadziły tu szkołę ludową i przedszkole oraz od 1922 roku drukarnię św. Józefa, gdzie drukowano książki o tematyce religijnej. Kościół ponownie został kościołem filialnym parafii katedralnej. Siostry przeprowadziły niezbędne remonty na 300-lecie klasztoru, które obchodzono w 1928 r.  Od 1939 roku decyzją bpa Czesława Kaczmarka powstała tu samodzielna parafia. W czasie II wojny światowej w zabudowaniach klasztornych prowadzono zakonspirowaną działalność: ukrywano oficerów WP, magazynowano broń, pomagano partyzantom i drukowano antyfaszystowskie ulotki. W 1941 roku do obozu koncentracyjnego (Oświęcim Dachau) zabrano proboszcza – ks. Szczepana Domagałę. 29 września 1946 roku w lesie obok kościoła zastrzelony przez milicjanta został proboszcz, ks. Stanisław Ziółkowski, kapelan AK.

W roku 1957 drukarnia została zlikwidowana. Zabudowania opuściły siostry Sercanki, a kościół, zabudowania klasztorne i ziemię przekazano Stowarzyszeniu Apostolstwa Katolickiego, tzw. „Pallotynom”. Księża Pallotyni dokonali wielu remontów, prac konserwatorskich i unowocześnienia obiektu, m.in. wyremontowano dach, wymieniono instalację elektryczną, ułożono nową posadzkę, wybrukowano podjazd prowadzący do kościoła. W stodole urządzono kaplicę, którą 13 maja 1985 roku, poświęcono Matce Bożej Fatimskiej. Po przerobieniu pomieszczeń gospodarczych powstały miejsca noclegowe, jadalnia, sala spotkań oraz kawiarenka. 8 grudnia 2002 roku parafię przeniesiono do nowo wybudowanego kościoła u podnóża góry pod wezwaniem św. Wincentego Pallottiego, a kościół na Karczówce został kościołem rektoralnym. Cały czas trwają tu prace remontowe i konserwatorskie.

Zabudowania klasztorne, kościół i ogród tworzą czworobok, otoczony murem z trzema bramami. Wczesnobarokowy kościół jest budynkiem jednonawowym z wyższym od nawy prezbiterium. Kościół wybudowany jest na osi wschód-zachód, lecz ołtarz jest po stronie zachodniej, dlatego nie możemy nazwać go orientowanym. Nad całością górują dwie barokowe wieże pokryte blachą miedzianą. Do wnętrza wchodzimy po schodach z wydobywanego w okolicach piaskowca, przez kamienny portal, nad którym umieszczono litery  A.M.D.G. (Ad Mariorem Dei Gloriam - Ku Wielkiej Chwale Bożej) oraz herb bpa Szaniawskiego – Ostoja. Na barokowym ołtarzu głównym z brunatnego kieleckiego marmuru jest obraz przedstawiający św. Karola oraz św. Kazimierza. Ołtarze boczne są późnobarokowe z rokokowymi ornamentami i rzeźbami aniołów. Z prawej strony jest ołtarz św. Franciszka z Asyżu z postacią św. Dominika w zwieńczeniu, z lewej zaś ołtarz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny z postacią św. Klary w zwieńczeniu. Chór muzyczny jest drewniany z rokokowym prospektem organowym (frontowa elewacja zewnętrznej obudowy organów). Rokokowa jest również ambona przy północnej ścianie oraz pozostałe drobne elementy wystroju świątyni. Ołtarze, ambonę i prospekt są najprawdopodobniej autorstwa Antoniego Frączkiewicza, który stworzył również m.in. ołtarze w kieleckiej katedrze, czy w kościele p.w. św.  Jana Chrzciciela oraz Jana Ewangelisty w Krakowie.

Po prawej stronie od wejścia do kościoła znajduje się kaplica św. Barbary, umieszczona w dolnej części wieży. Znajduje się tutaj rzeźba patronki górników wykuta w bryle rudy ołowiu, tzw. galeny. Figura pochodzi z 1664 roku, ma wysokość ok 1,5 m i waży blisko 1,5 tony. Za jej twórcę uważa się Sebastiana Salę, najwybitniejszego rzeźbiarza epoki władysławowskiej, a pierwowzorem św. Barbary z kościoła na Karczówce był antyczny posag Flory Farnese, stojący dziś w muzeum w Neapolu. Bryłę galeny, z której powstała rzeźba wydobył gwarek Hilary Mala z sąsiadującej z Karczówką góry Machnowicy. Wielkość tej bryłki była niespotykana, więc uznano ją za cud. O odnalezieniu jej przez górnika istnieje nawet legenda:

Przeczytaj legendę o Hilarym Mali - górniku z Karczówki

W korytarzu prowadzącym do klasztoru wisi portret fundatora – bpa Marcina Szyszkowskiego oraz obraz przedstawiający Szwedów na Karczówce w 1655 roku. Trzy parterowe skrzydła klasztorne mieszczą m.in. prostokątne cele ze sklepieniami krzyżowymi, refektarz (jadalnię) ze sklepieniem kolebkowym z lunetami. Za murem otaczającym kościół od strony północno-zachodniej znajduje się kamienny krzyż z datą 1863, postawiony w okresie międzywojennym na mogile powstańców poległych w okolicy.

Karczówka to popularne w Kielcach miejsce na spacery. Dojście do klasztoru od ul. Jagiellońskiej prowadzi przy końcowych stacjach drogi krzyżowej, która rozpoczyna się przy kieleckiej katedrze. Nie wiadomo, czy droga powstała za czasów Bernardynów, czy funkcjonowała niejako „na pamiątkę” procesji, w czasie której przenoszono relikwie św. Karola Boromeusza. Faktem jest, że jeszcze w XIX wieku kielczanie odprawiali na tej trasie drogę krzyżową w intencji uniknięcia zarazy. Stacje drogi krzyżowej zwane „świadkami” niszczały, ale na szczęście w ostatnich latach udało się je odnowić. Z tarasu widokowego obok kaplicy MB Fatimskiej rozpościera się panorama na Kielce oraz liczne wzniesienia Gór Świętokrzyskich, m.in. Łysogóry, Pasmo Oblęgorskie, czy Wzgórza Tumlińskie.

 

Opracowano na podstawie:

  • J. Adamczyk, Przewodnik po zabytkach architektury i budownictwa Kielc, Wydawnictwo Pedagogiczne ZNP, Kielce 1998 r.
  • B. Krakowiak, M. Skrzypczyński, B. Włodarczyk, Góry Świętokrzyskie oraz Sandomierz, Pascal 2001 r.
  • www.karczowka.com
  • www.karczowka.eu
  • Wikipedia

Google Map

 

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Warto zobaczyć Kościoły Kielce - kościół i klasztor św. Karola Boromeusza na Karczówce