Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Publicystyka Huta Samsonowska - dlaczego "Józef"?

Huta Samsonowska - dlaczego "Józef"?

Huta w SamsonowieSamsonowska huta żelaza, której ruiny zachowały się po dzień dzisiejszy, znana jest również pod nazwą Huty "Józef"... Imię to otrzymała ona w roku 1818 - na cześć generała Józefa Zajączka, który w tymże roku, w czasie inspekcji zakładów przemysłowych, położył kamień węgielny pod fundamenty nowego, trzeciego już w dziejach Samsonowa, zakładu wielkopiecowego.

Zajączek, polski generał, namiestnik Królestwa Polskiego - i na tym zazwyczaj kończy się wiedza przeciętnego turysty odwiedzającego Samsonów o osobie patrona zabytkowej huty. Kim był Józef Zajączek, że jego imieniem nazwano "przodującą hutę" Królestwa, z której w okresie świetności wywożono rocznie blisko 1000 ton żelaza, ilość jak na owe czasy zawrotną? Józef Zajączek urodził sie na Ukrainie w roku 1752. Był posłem na Sejm Czteroletni 1788-92, w czasie wojny polsko-rosyjskiej 1792 roku dowodził dywizją pod rozkazami księcia Józefa Poniatowskiego, odznaczył się w bitwie pod Zieleńcami. Po przystąpieniu króla do konfederacji targowickiej podał się do dymisji i wyjechał do Saksonii. Należał do grupy jakobinów polskich. W powstaniu kościuszkowskim 1794 roku został prezesem Sądu Kryminalnego Wojskowego. Pełnił funkcję komendanta Warszawy. W czasie jej obrony został ranny, a potem bezpodstawnie obwiniony o poddanie stolicy, po upadku powstania wyjechał do Galicji. Aresztowano go i osadzono w Ołomuńcu. Po opuszczeniu więzienia wyemigrował do Francji, gdzie walczył w legionach Dąbrowskiego, biorąc udział w późniejszych kampaniach napoleońskich m.in. w wyprawie do Egiptu. Po bitwie pod Jeną przeszedł w stopniu generała dywizji pod dowództwo ks. Józefa Poniatowskiego. W kampanii 1809 roku przegrał bitwę pod Jedlińskiem i trafił do niewoli rosyjskiej. Władze carskie osadziły go w Kijowie. Nie małym zaskoczeniem okazała się nominacja radykała i napoleońskiego generała - Józef Zajączek na namiestnika Królestwa Polskiego, który ubiegł o to stanowisko księcia Adama Jerzego Czartoryskiego, wydawać się mogło pewniejszego wówczas i bardziej zasłużonego kandydata. W roku 1818 gen Zajączek otrzymał tytuł książęcy. W okresie tym, na jego osobie zaciążyła opinia polityka uległego wobec Aleksandra I. Zmarł w Warszawie w roku 1826.

Huta w SamsonowiePo utworzeniu Królestwa Polskiego w roku 1815 z namiestnikiem Zajączkiem na czele, za zgodą Aleksandra I, tak zwana Dyrekcja Główna Górnicza realizując plan uprzemysłowienia kraju, jednym z głównych swych zadań uczyniła organizację przemysłu zbrojeniowego.. W tym czasie nie było bowiem w całym Królestwie ani jednenj odlewni zdolnej do produkcji armat. Ówczesny klucz samsonowski stał się w latach 1818-24 ternem działań reorganizacyjnych wielkiego uczonego, publicysty politycznego, "ojca polskiego górnictwa i hutnictwa" - Stanisława Staszica, piastującego w Rządzie Królestwa stanowisko dyrektora Wydziału Przemysłu i Kunsztów. Staszic planował zmodernizowanie starych i budowę wielu nowych zakładów metalurgicznych i wydobywczych w Zagłbiu Staropolskim. Istniały wówczas jedynie trzy wielkie piece - w Samsonowie, Parszowie i Mostkach, nie licząc szeregu mniejszych zakładów oraz warsztatów. Wybór padł na Samsonów, który od tej pory począł wyrastać na jeden z głównych ośrodków przemysłowych Królestwa Polskiego. Inwestycja taka wymagała przemyślanych decyzji. Wybór Samsonowa musiał być wyraźnie umotywowany, bowiem zakłady wielkopiecowe "Józef", do budowy których czyniono przygotowania, miały dostarczać uzbrojenia na potrzeby armii, co w niedalekiej przyszłości miało niebagatelny wpływ na poczynania wojsk narodowych - w powstaniach 1830, 1863 roku. Lokalizacja przyszłego zakładu w Samsonowie wynikała m.in. z niezbyt odległej w czasie tradycji produkcji zbrojeniowej w tej miejscowości, a także dzięki zasobom rudy żelaza, wapienia, piaskowca, glinki ogniotrwałej oraz rozległym lasom, stanowiącym materiał na węgiel drzewny. W roku 1818 na rozpoczęcie budowy huty - dużego jak na owe czasy zakładu na węgiel drzewny oraz osiedla mieszkaniowego dla obsługujących go pracowników - przybyło wiele osobistości ze sfer rządowych, w tym sam namiestnik Królestwa Polskiego, gen. Józef Zajączek , od którego powstała huta wzięła nazwę. Otwarto ją nie mniej uroczyście w obecności tegoż samego namiestnika w roku 1823.

 

Opracowano na podstawie:

  • Dzieje narodu i państwa polskiego, t. III - 42, 43, 44
    A. Czmuchowski, Dzieje zakładów hutniczych w Samsonowie, oprac. własne

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Publicystyka Huta Samsonowska - dlaczego "Józef"?