Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Publicystyka Zagadkowa Triada pogańska z Łysej Góry

Zagadkowa Triada pogańska z Łysej Góry

Świst, Poświst i PogodaWielu z nas wie, że na Łysej Górze znajduje się kamienny wał okalający sam szczyt. Jest on na 1,5 km długi i 2 m wysoki, ułożony z dwóch części (w kształcie podkowy) z głazów piaskowca kwarcytowego. Istnieje on od wieków, ale mało kto wie, dlaczego on się tam znalazł. Otóż prawdopodobnie Łysa Góra (oprócz legendarnych sabatów czarownic) była niegdyś miejscem kultowym religii Słowian, ponieważ tak właśnie wyglądały miejsca, w których oddawano cześć wszelkim bóstwom.

W takim razie jakie bóstwa czczono na Łysej Górze? To pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Jedna z wersji mówi o tym, że na Łysej Górze czczono bóstwa:  Śwista, Pośwista i Pogody, przy czym:

- Świst był bóstwem wiatru (jednocześnie ojcem Pośwista),
- Poświst (syn Śwista) był bóstwem wirów powietrza (czyli, podobnie jak ojciec, bóstwem wiatru),
- Pogoda sprawował pieczę nad zjawiskami atmosferycznymi.

Niegdysiejsza wiara w owe trzy bóstwa wyjaśnia nam znane powiedzenie: „Wieje jak w kieleckiem”, ale nic poza tym. Dlaczego? Odpowiedź jest prosta – bo w mitologii słowiańskiej bóstwa o takich imionach nie istnieją.

Inna wersja mówi o oddawaniu czci na Łysej Górze również trzem bóstwom, ale tym razem: Ładzie, Bodo i Leli. Tu już jest strzał w dziesiątkę, przynajmniej w jednej trzeciej , gdyż według mitologii Słowian istniała bogini o imieniu Łada (bogini miłości, płodności i wegetacji). Sama postać świętokrzyskiej Łady była sporna już przed wiekami. Otóż Jan Długosz przedstawiał Ładę jako męskie bóstwo, utożsamiane z rzymskim Marsem, a więc bogiem wojny. Tymczasem kronikarz i kanonik krakowski, Maciej z Miechowa, utożsamiał Ładę z grecką Ledą, mityczną królową Sparty i kochanką Zeusa oraz matką bliźniąt: Kastora i Polluksa. To porównanie pasuje do naszej Łady najbardziej, ponieważ i ona miała dwóch synów, także bliźnięta,  Lela i Polela.

Skoro jesteśmy w stanie przyjąć wersję, że bóstwami czczonymi na Łysej Górze byli: Łada, Bodo i Lel,  jest oczywiste, że wtedy Lela uznajemy za  syna bogini Łady. A co z trzecim bóstwem o imieniu Bodo? No i znów pojawia się zagadka, bo ani Jan Długosz, ani Maciej z Miechowa nie wspominają o takim bóstwie. Ponownie  nie mamy kompletnego wyjaśnienia świętokrzyskiej Triady.

Do akcji wkroczyli więc naukowcy. Ich zdaniem kronikarze nie bardzo znali się na panteonie słowiańskim, ponieważ stawiali znak równości pomiędzy poszczególnymi bóstwami pogańskimi a rzymskimi (greckimi). W panteonie rzymskim (greckim) na czele stał bóg i w pozostałej strukturze była grupa mniejszych bóstw. Panteon słowiański nie miał żadnej struktury, tak więc nie można było w każdym przypadku postawić znaku równości.

Językoznawcy twierdzą, że imiona słowiańskich bóstw kronikarze często po prostu wymyślali, opierając się na ludowych pieśniach i przyśpiewkach. Ich zdaniem słowa, które dla kronikarzy nie były zrozumiałe, dały początek istnienia bóstwom. I tak średniowieczne określenie próżniaków i słabeuszy brzmiało leli-poleli, lele – co wyjaśniałoby powstanie imienia Leli. Ładą nazywano natomiast  ówczesną oblubienicę, a  imię bóstwa Bodo prawdopodobnie powstało od słowa bodaj (niech Bóg da).

Tak więc „Triada z Łysej Góry” wciąż nie do końca została rozszyfrowana. Na pewno wiadomo, że były to trzy bóstwa. Dodam jeszcze , że Dąbrówka wraz z mężem, jako pierwsi chrześcijańscy monarchowie, postanowili na Łysej Górze, miejscu kultu trzech bóstw pogańskich, postawić świątynię pod wezwaniem Świętej Trójcy, aby zamiast pogańskiej Triady - Ojciec, Syn i Duch Święty odbierali cześć niesioną przez miejscową ludność.

Która z przytoczonych przeze mnie wersji o Triadzie z Łysej Góry odpowiada Tobie, Czytelniku, sam wybierz. A może słyszałeś o jeszcze innej? W świętokrzyskiem jest wszystko możliwe…

Opracowano na podstawie:
www.swietokrzyskipn.org.pl
www.rodman.most.org.pl
www.free.of.pl/m/mysticearth/mitologia/sl/bogowie

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Publicystyka Zagadkowa Triada pogańska z Łysej Góry