Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Publicystyka Barbórka jest nasza!

Barbórka jest nasza!

Figurka św. BarbaryMożemy śmiało powiedzieć, że górnicy ze Śląska przywłaszczyli sobie należną nam Barbórkę. Dlaczego? To proste. Pierwsi górnicy wydobywali skarby matki Ziemi nie tam, lecz właśnie tu – w Górach Świętokrzyskich. I to bardzo dawno temu.

W dolinie rzeki Kamiennej rozciągającej się od Skarżyska po Wąchock, istnieje rezerwat archeologiczny Rydno. To kompleks osad przemysłowych, skupionych wokół kopalni hematytu. Już 40 tys. lat temu zaczęto tam wykorzystywać ów czerwony proszek. Osady wokół kopalni powstawały ok. 12 tys. lat temu. Nieopodal, w okolicach Ostrowca Świętokrzyskiego, mamy kolejny rezerwat archeologiczny – Krzemionki, z prastarą kopalnią krzemienia pasiastego, eksploatowaną ok. 3900-1600 p.n.e. Była to jedna z największych kopalń w Europie. Z wydobywanego tutaj surowca wykonywano siekierki, dłuta i inne niezbędne narzędzia; ich nadwyżki sprzedawano.

Kielecczyzna to także kopalnie rud żelaza, a skupione wokół nich świętokrzyskie hutnictwo już w I -V w. n.e. zaliczano do najprężniejszych w Europie. – Okręg górniczo-hutniczy na tych terenach działał już II w. p.n.e., osiągając szczyt możliwości produkcyjnych w I połowie pierwszego w I połowie pierwszego tysiąclecia nowej ery. To wtedy pojawiły się charakterystyczne piece do wytopu żelaza – dymarki. Starożytni hutnicy używali kilku, a nawet kilkunastu takich pieców jednocześnie – mówi Jan Główka, dyrektor Muzeum Historii Kielc.

– Momentem przełomowym w rozwoju górnictwa na tym terenie stało się wprowadzenie około połowy XII w. koła wodnego. Jak grzyby po deszczu powstawały wtedy kuźnice żelaza, czyli zakłady, w których – za pomocą młota mechanicznego poruszanego kołem wodnym – przerabiano wytapiane z rudy metale na różnego rodzaju narzędzia. Zapotrzebowanie na żelazo znacznie więc wzrosło, co spowodowało górniczy boom. Dość powiedzieć, że w połowie XVI w. tylko w rejonie Gór Świętokrzyskich było około 150 kuźnic, podczas gdy w całej Polsce – około 320 – wyjaśnia dr Główka.

Pierwszy wielki piec zbudowali Wawrzyniec i Jan Caccia w latach 1610-1613 w Bobrzy. Od 1625 roku Cacciowie mieli prawo wydobywać rudy miedzi i ołowiu w starostwie chęcińskim. W 1641 r., za zgodą biskupa Jakuba Zadzika, Jan Gibboni postawił w Samsonowie kolejny wielki piec, a w Kostomłotach i Niewachlowie – huty do wytopu ołowiu. – W XVIII w. wielkie piece pojawiły się m. in. w Parszowie, Mostkach, Wąchocku, Rejowie, Starachowicach. W Białogonie powstała huta do wytopu miedzi, ale surowca brakowało, więc zakład rozszerzył produkcję na inne gałęzie – mówi Jan Główka.

Nasz Staropolski Okręg Przemysłowy był najstarszym i do końca XIX w. największym na ziemiach polskich obszarem skupiającym przemysł górniczo-hutniczy. Był też krainą prawdziwych skarbów ukrytych pod ziemią. Znajdowały się tu obfite złoża surowców mineralnych: rud żelaza i metali nieżelaznych, przede wszystkim ołowiu i miedzi z domieszką srebra, krzemienia, wapieni, piaskowca, marmuru, iłów, glin, margli i piasków szklarskich, a także słonych źródeł. – Ciekawostką jest, że na terenach obecnego Buska-Zdroju wydobywano sól, ale złoża w Wieliczce i Bochni okazały się bogatsze – dodaje historyk. Górników i gwarków było tu od zarania dziejów pod dostatkiem. Więc Barbórka jest nasza!

Mówiąc nawiasem, dzięki jednemu z tych skarbów powstała... kolumna Zygmunta. Ale o tym poczytacie w osobnym artykule za tydzień.

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Publicystyka Barbórka jest nasza!