Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Ludzie regionu Zawisza Czarny z Garbowa

Zawisza Czarny z Garbowa

Zawisza Czarny na obrazie J. Matejki "Bitwa pod Grunwaldem"Stwierdzenie "Polegaj na mnie jak na Zawiszy" odnosi się do historycznej postaci rodem ze świętokrzyskiego, dokładnie do Zawiszy Czarnego, herbu Sulima. Urodził się on około 1370 roku w Garbowie, wsi oddalonej ok. 10 km od Sandomierza. Był synem Doroty i Mikołaja, właściciela Garbowa. Miał dwóch braci: starszego Piotra (przydomek "Kruczek") i młodszego Jana (zwanego Farurejem czyli Egipcjaninem). Nie przetrwało wiele informacji na temat dzieciństwa Zawiszy, natomiast z życia młodzieńczego - owszem.

Na początku lat 90. XIV wieku młody Zawisza znalazł się na królewskim dworze w Krakowie. Tam skupił się głównie na nauce i doskonaleniu rycerskiego rzemiosła. Nie była mu też obojętna polityka króla Władysława Jagiełły. Inteligencja młodzieńca, szlachetność i jego upór pomogły mu zdobyć zaufanie polskiego króla. Zawisza został polskim rycerzem. Przydomek "Czarny" zyskał od kruczoczarnych włosów i śniadej cery, choć przypisuje mu się też występowanie w czarnej zbroi (np. w powieści Sienkiewicza), co nie ma potwierdzeniahistorycznego.
 
Prywatnie w 1397 roku Zawisza Czarny został małżonkiem Barbary, bratanicy biskupa krakowskiego Piotra Wysza, z którą przez lata tworzył szczęśliwy związek, choć prawdopodobnie było to małżeństwo z rozsądku (posag panny młodej pozwalał utrzymać rycerski ekwipunek). Małżeństwo doczekało się potomstwa, dokładnie czterech synów: Marcina, Jana, Stanisława i Zawiszy.
 
Gdy na Wawelu pojawił się król węgierski Zygmunt Luksemburski, oglądał walki rycerskie, a ze szczególną uwagą obserwował kunszt Zawiszy Czarnego. Wkrótce król Węgier zaprosił polskiego rycerza wraz z jego bratem Farurejem, do Budy na swój dwór. Tam Zawisza po kilku latach zyskał sławę i na dobre wkupił się w królewskie łaski. Mimo tego pozostawał lojalny polskiej Koronie i królowi Władysławowi Jagielle.
 
W bitwie pod Grunwaldem, 15 lipca 1410 roku,rycerz z Garbowa pełnił funkcję przedchorągiewnego, czyli pędził konno na szpicy formacji przed własnym chorążym, a taki zaszczyt przysługiwał najdzielniejszym i najsprawniejszym wojownikom. Odwagę i kunszt rycerski opisał Henryk Sienkiewicz w powieści "Krzyżacy":
 
Między przedchorągiewnymi, szedł najstraszniejszy ze wszystkich Polaków, Zawisza Czarny herbu Sulima. Pod okropną ręką Zawiszy ginęli bitni mężowie, jakby w tej czarnej zbroi sama śmierć szła im naprzeciw, on zaś walczył z namarszczoną brwią i ściśniętymi nozdrzami, spokojny, uważny, jakby zwykłą odbywał robotę; czasem równo poruszał tarczą i odbijał cios, lecz każdemu błyskowi  jego miecza odpowiadał krzyk straszny porażonego męża, a on nie oglądał się nawet i szedł pracując naprzód, jak czarna chmura, z której co chwila piorun wypada.
 
Wygrana pod Grunwaldem całkowicie nie rozwiązała jednakwszystkich polskich problemów. Polska formalnie znajdowała się w stanie wojny ze sprzymierzonym z zakonem Królestwem Węgierskim. Słowność, prawość i prawdomówność Zawiszy w dużej mierze przyczyniły się do rozwiązania tego problemu, ponieważ ufał mu zarówno Władysław Jagiełło jak i Zygmunt Luksemburski. Władcy pojednali się w 1412 roku na zjeździe w Lubowli.
 
Widmo kolejnej wojny z zakonem zmusiło Zawiszę do wielu podróży na Węgry i do Czech w celu werbunku nowych żołnierzy. 18 lipca 1414 roku rycerz pojawił się na czele poselstwa w Malborku i osobiście wręczył wielkiemu mistrzowi pakt wypowiedzenia wojny, znanej jako wojna głodowa, która jednak nie przyniosła spodziewanych dla polskiego władcy rezultatów.
 
W roku 1428 rycerz z Garbowa ruszył wraz z królem Węgier na krucjatę przeciwko Turkom. Podczas oblężenia w naddunajskiej twierdzy Gołębiec, Zawisza uratował życie węgierskiemu królowi, wysyłając go wraz z rycerzami na drugi brzeg rzeki. Podczas walkodcięto oddział Zawiszy i niemal wszystkich zabito. Zawisza pozostał ze swymi żołnierzami do końca, mimo że Luksemburczyk przysłał po niego łódź, proponując ucieczkę. Rycerz z Garbowa trafił do tureckiej niewoli. Nie ma jednak pewności co do tej informacji, podobnie jak do jego śmierci. Niektóre źródła podają, że Zawisza nie trafił do niewoli, tylko poległ podczas walki z wrogiem.
 
Zawisza Czarny z Garbowa przyniósł kiedyś zaszczyt polskiej Koronie. Jego szlachetność i prawdomówność do dziś żyją nie tylko w literaturze, ale i w naszych obietnicach. Jesteśmy dumni z tak dzielnego i prawowitego rodaka, oby tylko Zawisza nie musiał wstydzić się za nas i następujące po nas pokolenia.
 
Opracowano na podstawie:
www.12dsh.pulawy.zhp.pl
www.sfd.pl
www.zawisza-czarny.pl

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Ludzie regionu Zawisza Czarny z Garbowa