Developed by JoomVision.com

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów

swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów swietokrzyskie.org.pl - serwis dla turystów
Legendy i zwyczaje Zwyczaje i tradycje Świętokrzyskie Boże Narodzenie

Świętokrzyskie Boże Narodzenie

Świętokrzyskie tradycje Bożego Narodzenia - podłaźniczkaTak przywykliśmy do panujących zwyczajów bożonarodzeniowych, że zapomnieliśmy o własnej wielowiekowej tradycji. Bo przecież Kielecczyzna ma własne obyczaje, potrawy i sposoby na przywitanie Syna Bożego.

Zapewne nikogo nie zdziwi fakt, że tuż przed wieczerzą wigilijną, na pamiątkę narodzin Pana Jezusa w stajni, wnoszono do domu słomę. Jej wiązki kładziono w kątach izb na podłodze i zatykano za obrazami. – Ale być może nie wszyscy wiedzą, że w wielu wsiach, na przykład w Kakoninie i Porębkch w gminie Bieliny oraz posiółkach w okolicach Bodzentyna, słomę wynoszono po św. Szczepanie na pole. Miało to uchronić uprawy przed chwastami. Obwiązywano nią też pnie drzew owocowych wierząc, że będą dobrze rodziły, a zające nie zjedzą ich kory. W Ciekotach zaś wierzono, że w tak zabezpieczone drzewo nie uderzy piorun – opowiada etnograf Edward Traczyński.

Drzewa obwiązywali przede wszystkim mężczyźni. Podczas tej czynności obchodzili je trzykrotnie grożąc mu siekierą, że jak nie będzie rodzić owoców, to zostanie ścięte. W Mirocicach w gminie Nowa Słupia gospodyni robiła ze słomy krzyż i kładła na stole pod obrusem. Po świętach wynoszono go na pole, by zapewnił urodzaj.

– Na Boże Narodzenie u powały wieszano dorodną gałąź świerkową lub jodłową, nazywaną podłaźniczką. Ozdabiano ją światami z opłatków, własnoręcznie robionymi cudeńkami ze słomy i kolorowanego papieru, wieszano na niej jabłka i orzechy. Bo choinka dotarła do Polski dopiero w XIX w. z Niemiec – wyjaśnia etnograf.

Początkowo były to ucięte wierzchołki drzew iglastych, wieszane u powały. Dużo później zaczęto stawiać choinki na podłodze. Na początku pojawiały się wyłącznie w dworach szlacheckich i domach mieszczańskich, skąd ten zwyczaj przejęli bogatsi chłopi.

– Każda ozdoba na choince miała swoje tajemne znaczenie. I tak jabłko zabezpieczało przed chorobami i pomagało w sprawach miłosnych. Orzech nasi dziadowie wiązali z życiem erotycznym i kojarzeniem małżeństw; uważali go za symbol szczęścia i urodzaju. Ozdoby wykonane z wydmuszek oznaczały siłę odradzającego się życia, płodności i dobrobytu. Blask świeczek symbolizował światło słońca niezbędne do życia. Jak widać prastara tradycja mieszała się tutaj z chrześcijańskimi zwyczajami – mówi Traczyński.

Do wieczerzy wigilijnej, tak jak dzisiaj, siadano, gdy na niebie pojawiła się pierwsza gwiazda. Potrawy nie były wyszukane: pierogi z grzybami i kapustą, kapusta z grochem, barszcz z grzybami, kluski z makiem oraz ryby w różnych postaciach. Ciekawe jest, że w Bliżynie i w okolicznych wsiach potrawy przygotowywano na oleju konopnym, a we Wzdole Rządowym bardzo popularny był karp z miejscowych stawów. W Cisowniku w gminie Smyków zajadano się w Wigilię pyzami ziemniaczanymi z grzybami i kapustą. – Warto wiedzieć, że co prawda szlachta obficiej zastawiała swoje stoły, ale królowały na nich te same potrawy co u chłopów, tyle że wzbogacone wykwintnymi rarytasami – podkreśla Traczyński.

W wielu świętokrzyskich wsiach po wieczerzy młodzież malowała wapnem okna, drzwi lub ściany domu. Najczęściej robili to kawalerowie w obejściach panien. W okolicach Bodzentyna, Nowej Słupi i Mniowa istniał zwyczaj sprawiania sobie psikusów. Zdarzało się, że gospodarzowi, który miał córkę na wydaniu, chłopcy wciągnęli wóz na dach lub chowali bramę w zakamarkach obejścia. A przed północą, idąc na pasterkę, należało zabrać ze sobą motowidło nici, by po powrocie opasać nimi ule. Zabezpieczało to pszczoły przed chorobami.

Poczytaj też jak wyglądały przygotowania do świąt Bożego Narodzenia i jaka symbolika wiąże się z każdym ze świątecznych dni.

Prawa autorskie

Logo serwisuWszelkie prawa do zamieszczanych w serwisie zdjęć i tekstów należą do ich autorów. Wykorzystanie do celów druku i kopiowanie na inne strony internetowe zdjęć i tekstów zamieszczonych w serwisie możliwe jest jedynie po otrzymaniu pisemnej zgody autora.

Kontakt z serwisem

Chcesz skontaktować się z autorem tekstu, masz swoją ciekawą propozycję, która może wzbogacić serwis swietokrzyskie.org.pl lub zauważyłeś gdzieś błąd w tekście? Daj nam o tym znać. Na Wasze maile postaramy się odpowiedzieć jak to tylko będzie możliwe, jednak w terminie nie dłuższym niż 24 godziny.

kontakt@swietokrzyskie.org.pl

Jesteś w: Start Legendy i zwyczaje Zwyczaje i tradycje Świętokrzyskie Boże Narodzenie