Paleontolodzy uważają, że są na świecie takie miejsca, gdzie Pan Bóg otwiera okno, przez które możemy podejrzeć... cud tworzenia. Na Kielecczyźnie to okno jest wyjątkowo szeroko otwarte. To tutaj znaleziono ślady dinozaurów – zauropodów, dilofozaurów, allozaurów, syntarsów i szczątki wielu innych zaskakujących zwierzaków. To tu dokonano ostatnio odkrycia, które przewróciło podręczniki paleontologii do góry nogami.

Zwierzęta wyszły z morskiej wody w Zachełmiu koło Kielc. To tutaj około 395 mln lat temu, 18 mln lat wcześniej niż sądzono, nieporadna ryba przekształciła swoje płetwy w łapy i pomaszerowała po twardym lądzie – ta nieprawdopodobna wiadomość obiegła świat tydzień temu. Sprawcami tego trzęsienia ziemi w świecie nauki są Piotr Szrek z Państwowego Instytutu  Geologicznego w Warszawie i Grzegorz Niedźwiedzki z Uniwersytetu Warszawskiego, absolwenci kieleckiego „geologa”.
– Wszystko zaczęło się w 2002 r. Jak zwykle szukałem śladów dinozaurów w nieczynnym kamieniołomie w Zachełmiu. Zobaczyłem odciski łap i ślad, jakby jakiś zwierz ciągnął brzuch po ziemi. W dewonie? Popukałem się w głowę – śmieje się Grzegorz Niedźwiedzki. – Zostawiłem to, bo wydało mi się w świetle dotychczasowych badań zupełnie niemożliwe.

7 stycznia cały świat dowiedział się o sensacji na jaką natrafili naukowcy na terenie kamieniołomu w Zachełmiu k. Zagnańska. Dokonano tam odkrycia, które zmienia podejście do ewolucji ssaków. Znaleziono ślady należące do tetrapoda, który jest odległym przodkiem wszystkich ssaków, płazów, gadów i ptaków, który pływał w ciepłym, płytkim morzu w okolicach Kielc i w tym miejscu po raz pierwszy wyszedł na ląd. Odkrycie to, jako pierwszy, opisał magazyn "Nature", który zamieścił na swoich stronach internetowych film o tetrapodzie. Dzięki uprzejmości redakcji "Nature" film publikujemy na łamach serwisu swietokrzyskie.org.pl

Film zawiera oryginalną angielskojęzyczną ścieżkę dźwiękową.

7 stycznia może przejść do historii światowej nauki. Tego dnia zostały ogłoszone sensacyjne wyniki badań młodych naukowców z Polski i Szwecji. Według nich, wyszliśmy z wody wcześniej, niż myśleliśmy. Okazuje się, że pierwszy tetrapod, czyli nasz bardzo, bardzo daleki przodek zrobił to 395 milionów lat temu. To o 20 milionów lat wcześniej, niż do tej pory sądzono, a ślady pierwszego kręgowca, który zdecydował się na wyjście na ląd zostały odkryte w Zachełmiu pod Zagnańskiem. 
Tetrapod, czyli odległy przodek wszystkich ssaków, płazów, gadów i ptaków, który pływał w ciepłym, płytkim morzu w okolicach Kielc, wyszedł na ląd - ponieważ pomogło mu w tym pojawienie się palców – uważa Grzegorz Niedźwiedzki, jeden z naukowców, którzy odkryli w Zachełmiu ślady tetrapoda: - Oglądamy ślady po pierwszych palcach, jakie powstały, a później ewoluowały.

Góry Świętokrzyskie - jedne z najstarszych w Europie i najstarsze w Polsce (nie wyłączając Tatr). Położone są pomiędzy Wisłą, Pilicą i Nidą. Nazwę wzięły od relikwii Krzyża Świętego, które przechowywane są w klasztorze na Łysej Górze.

Góry Świętokrzyskie wykształciły się w obrębie rozciągającego się niemal równoleżnikowo od Zajączkowa po Góry Pieprzowe masywu paleozoicznego. W ciągu milionów lat wiele procesów złożyło się na ich uformowanie. Najstarsze osady rozpoznano na południu w rejonie Kotuszowa. W prekambrze rozciągało się tu niezbyt głębokie morze, w którym gromadziły się piaski i muły. Pod koniec kambru osady te zostały sfałdowane przez ruchy górotwórcze fazy świętokrzyskiej i sandomierskiej. Powstałe wtedy góry - tzw. sandomirydy - w skutek orogenezy kaledońskiej przekształciły się w tzw. kielcydy. W innych warunkach kształtowała się północna część masywu paleozoicznego. Znajdowało się tutaj głębokie morze, w którym gromadziły się piaskowce i łupki. W karbonie nastąpiło pogłębienie i poszerzenie zbiornika morskiego, a kolejne ruchy górotwórcze orogenezy waryscyjskiej utworzyły tzw. waryscydy. W permie na terenie masywu panował gorący i suchy klimat sprzyjający wietrzeniu szczytów. Pod koniec tego okresu od zachodu wkroczyło morze, w którym powstały zlepieńce zygmuntowskie - nazwa wzięła się od tego, że wykorzystane były między innymi do budowy kolumny króla Zygmunta III w Warszawie. Morze po utracie połączenia z oceanem zaczęło odparowywać, w wyniku czego w ogromnych i płytkich zatokach odkładała się sól i gipsy.